Faculteitslezing 25 november 2009
Isabelle Reymen (TU/e) & Pieter Hovens
Stilstand is achteruitgang; is een veelgehoord gezegde. Of beweging altijd vooruitgang is, is ook niet altijd waar omdat je ook nog achtuit kunt boeren. Om organisaties vooruit te helpen met innovaties heeft Alumni VBI Isabelle Reymen uitgenodigd om over de achterliggende modellen voor innovatieprocessen te vertellen. Hierbij ligt de nadruk op de praktische toepassing bij organisaties. Bij haar presentatie werd Isabelle ondersteund door jarenlange praktijkervaring van Pieter Hovens die bijna 20 jaar werkzaam is bij Syntens. Bij haar onderzoek naar de processen achter innovaties is Isabelle vooral geboeid geraakt door de vraag waarom de ene organisatie veel succesvolle innovaties in de markt zet en een andere organisatie onveranderlijk blijft ondanks grote investeringen hierin. Het antwoord dat uit empirisch onderzoek naar voren komt, is dat je innovaties niet planmatig kunt uitschrijven en vervolgens de realisatie van de innovatie met een strak projectplan kunt realiseren. Neen, innovaties vragen volgens Isabelle om geheel andere processen. Succesvolle innovaties vragen om een andere manier van denken dan de meeste managementcursussen doceren.
Bij veel management cursussen wordt verteld dat het belangrijk is om eerst je doelen vast te stellen, vervolgens te berekenen wat de verwachte netto verdiensten zijn van de investeringen, dan een marktanalyse uitvoeren om de marktomvang te berekenen om vervolgens met reeds beschikbare kennis het innovatieproject uit te voeren. De praktijk leert dat deze projecten weinig innoverend zijn en de organisatie niet laat vernieuwen. Isabelle geeft aan dat het voor echte innovaties nodig is om geheel anders te denken volgens het effectueringsmodel.
Voor echte innovaties moet je niet uitgaan van een vaststaand doel maar moet je doen en onderzoeken wat je met de beschikbare middelen allemaal kunt. Hierbij is het belangrijk dat je constant in communicatie bent met de markt zodat je je aanbod aan kunt passen op marktreacties en nieuwe vragen. Bij het beschikbaar stellen van middelen voor het project ga je uit van de vraag wat je je kunt permitteren om in de ontwikkeling te kunnen investeren. Hierbij wordt geprobeerd om nieuwe diensten en producten in een vroegtijdig stadium aan te bieden in de markt. Afhankelijk van de reacties en de vraag wordt het product of de dienst verder uitgebouwd en opgeschaald.
Wanneer de nieuwe producten of diensten goed gepositioneerd zijn, worden nieuwe markten en aanvullende producten of diensten ontwikkeld.
Kenmerkend voor deze manier van werken is het sterk iteratief karakter met een grote mate van bijsturing op basis van behaalde resultaten. Om de verkregen inzichten toepasbaar te maken in de praktijk, onderzoek Isabelle op welke wijze business modellen gebruikt kunnen worden om innovaties beter voorspelbaar te maken. Een business model beschrijft op welke wijze technische input omgezet wordt naar economische output. Het bijzondere aan deze benadering is, dat het business model een raamwerk geeft waarbinnen innovaties worden tot een natuurlijk onderdeel van de bedrijfsprocessen. Innovaties zitten zo in de genen van de gehele organisatie waardoor de weerbaarheid van de organisatie tegen externe veranderingen sterk toeneemt.
Na de pauze nam Pieter Hovens het woord over van Isabelle om toe te lichten op welke wijze innovaties in de praktijk ondersteund worden door Syntens. Pieter Hovens vertelt aan de hand van een aantal casussen dat innovaties ook bij kleine bedrijven mogelijk zijn en dat zij met ondersteuning vanuit verschillende disciplines tot zeer verrassende resultaten kunnen leiden. In de presentatie werd ingegaan hoe innovaties van geleid hebben tot verandering van complete bedrijfsprocessen waarbij van de oorspronkelijke organisatie weinig herkenbaars over is behalve een bepaalde basistechnologie. Hierbij is het boeiend om te zien dat de kansen voor de organisatie uit de meest verrassende hoeken komt waarbij creativiteit van de organisatie een centrale rol speelt bij het doorvoeren van innovaties.
De faculteitslezing werd afgesloten met een borrel in Villa BDK. De borrel gaf daarbij de gelegenheid om verder met elkaar kennis te maken en dieper op deze of andere onderwerpen door te praten. Samengevat heeft de faculteitslezing over innovatieprocessen veel stof tot nadenken gegeven over de wijze waarop we organisatie weerbaarder kunnen maken tegen veranderingen door het inbouwen van het innovatie-gen in de structuur van de organisatie.